Welkom bij North Sea Zendo
Zenmeditatielessen in Den Haag
Zit met wat is.
‘Ik word een beetje moe van mezelf.’ Veel mensen herkennen dat gevoel. Onze innerlijke criticus neemt nooit een vrije dag. Hij veroordeelt ons voortdurend en voedt daarmee angst, frustratie, verdriet en twijfel.
Maar kan het ook anders? Kunnen we leren om met meer openheid en mildheid naar onszelf en het leven te kijken?
Meer dan 2.500 jaar geleden wees de Boeddha een weg om ons te bevrijden van onnodig lijden. Een belangrijk onderdeel daarvan is zazen: zittende meditatie. We oefenen om aanwezig te zijn bij wat er is, zonder ons eraan vast te klampen of het weg te duwen.
De leer van de Boeddha is eenvoudig en tegelijkertijd uitdagend. Want hoe kunnen we die zelf ervaren, in plaats van haar alleen met ons verstand te begrijpen?
Je bent van harte welkom om het te ontdekken.
Je hoeft deze weg niet alleen te bewandelen.
Ben je nieuwsgierig naar zazen? Lees meer over de beoefening of kom naar een kennismakingsbijeenkomst.
Wat is zen et zazen?
Zazen betekent letterlijk ‘zittende meditatie’. Tijdens zazen zitten we eenvoudigweg in stilte en observeren we wat er in onze geest gebeurt. In plaats van onze gedachten of emoties te proberen beheersen, laten we ze opkomen en weer verdwijnen. Geleidelijk raken we minder vereenzelvigd met onze gevoelens en gedachten. We beginnen de ruimte tussen onze gedachten op te merken en ontdekken op deze manier meer vrijheid.
Zazen leert je niet dat je een beter mens of iemand anders moet worden. Uiteindelijk is er niets dat veranderd of verbeterd hoeft te worden. Gedachten, gevoelens, wensen en angsten zijn allemaal welkom. Laat ze komen en laat ze gaan. Laat zazen zijn werk doen.
Langzaam kom je thuis bij degene die je altijd al bent geweest.
Hoe beoefen je zazen?
Kies je zithouding
Traditioneel wordt zazen beoefend met gekruiste benen, in de volledige of halve lotushouding. Je kunt ook in seiza zitten, met je billen op je hielen. Als dat nodig is, kun je eveneens op een stoel zitten. In een zenomgeving zit je meestal op een zafu (meditatiekussen), dat op een zabuton (mat) wordt gelegd.
Neem je zithouding aan
01 – KNIEËN
Laat beide knieën op de grond rusten, of zo dicht mogelijk bij de grond.
02 – RUG
Zit met een rechte, ontspannen rug.
03 – HANDEN
Laat je handen rusten in de kosmische mudra: de linkerhand ligt op de rechterhand, waarbij de duimen elkaar licht aanraken.
04 – SCHOUDERS
Ontspan je schouders.
05 – KIN
Trek je kin iets in, zodat de kruin van je hoofd het hoogste punt is.
06 – TONG
Laat het puntje van je tong zachtjes tegen je gehemelte rusten, vlak achter je bovenste voortanden.
07 – OGEN
Houd je ogen halfopen en je blik zacht en ontspannen, zonder ergens scherp op te focussen.
08 – ADEMHALING
Laat je aandacht rusten bij je ademhaling.
Een typische zenbijeenkomst
Tijdens een zenbijeenkomst duurt een zazenperiode meestal twintig tot dertig minuten. Daarna volgt kinhin, een meditatieve loopmeditatie met aandacht. Vaak wordt daarna opnieuw een periode zazen beoefend. Elke zitperiode begint met drie slagen op de gong. Twee slagen geven het einde van een zitperiode aan; de laatste periode van de bijeenkomst wordt afgesloten met één slag. De precieze duur van iedere zitperiode hangt af van de groep.
GONG
3 slagen
ZAZEN
zittende meditatie
GONG
2 slagen
KINHIN
loopmeditatie
GONG
3 slagen
ZAZEN
zittende meditatie
GONG
1 slag – einde
Waarom zazen beoefenen?
Vele jaren geleden maakte ik tijdens mijn studie aan een yogaschool in Amsterdam kennis met zazen, de kunst van het in stilte zitten. Zenleraar Nico Tenkō Roshi liet me ermee kennismaken.
Ik herinner me nog hoe moeilijk ik het vond om vijf minuten stil te zitten zonder te bewegen en de dingen eenvoudigweg te laten zijn. Mijn knieën en bovenrug begonnen pijn te doen, ondanks alle yoga-oefeningen.
Ik raakte gefrustreerd omdat mijn gedachten maar bleven razen. Ik kreeg mijn geest nog geen seconde stil.
Het doel van zazen is niet om je geest tot rust te brengen
Wat een opluchting was het om Nico te horen zeggen dat het doel van zazen niet is om je geest tot rust te dwingen.
We proberen niet te voorkomen dat er gedachten opkomen. Dat is helemaal niet het doel van zazen.
Gedachten komen en gaan vanzelf, als wolken die door de lucht trekken. Tijdens zazen merken we ze eenvoudigweg op, zonder eraan vast te houden.
Laat de dingen zijn zoals ze zijn. Laat jezelf zijn zoals je bent.
Een vraag die steeds terugkwam
Natuurlijk had ik veel vragen.
De belangrijkste was: wat is het doel van zazen? Maakt het je een beter mens?
Nico glimlachte en antwoordde op zijn heerlijk speelse, ongrijpbare zenmanier:
Dat moet je maar aan mijn vrouw vragen!
Niets staat vast
Later sloot ik me in Den Haag aan bij de zengroep van Kees van de Bunt aan de Frankenslag, zoals velen vóór mij hadden gedaan.
Aan de muur van de zendo hing een lijst met de namen van iedereen die ooit bij zijn sangha op bezoek was geweest. Velen sloten zich aan, velen vertrokken weer.
‘Als ze allemaal waren gebleven, hadden we de Statenhal kunnen vullen’, zei hij.
Natuurlijk zei hij dat zonder spijt. Mensen komen en gaan, net als gedachten. Niets staat vast. Alles is voortdurend in beweging.
Ik vroeg Kees of hij dankzij zazen minder gedachten had dan vroeger. Zijn antwoord was:
Misschien niet minder, maar misschien heb ik er wat minder last van.
De geest is niet de vijand
Nico vertelde graag de verhalen bij de Tien Ossenhoedprenten, een beroemde reeks zenillustraties waarin de geest wordt vergeleken met een os: rusteloos, zwervend en moeilijk te sturen.
Zazen draait er niet om de geest tot stilte te dwingen of te proberen haar te beheersen. Mijn zenleraar, Tenkei Roshi, zegt vaak:
We willen de geest niet doden; we willen dat ze levendig en sprankelend is.
Wanneer onze aandacht afdwaalt, brengen we die eenvoudigweg en vriendelijk terug naar dit moment.
De adem volgen is één manier om dat te doen. Keer steeds opnieuw terug naar dit moment, naar onze oorspronkelijke natuur.
Rooster en reserveringenzenmeditatie
Maandaag: 07.30 – 08.30 uur
Dinsdag: 20.00 – 21:30 uur
Zaterdag: 10.00 – 11.30 uur – kennismaken met meditatie
Alle lessen vinden plaats op Valkenboslaan 324, 2563 ED Den Haag.
Om je aan te melden, kun je Taco rechtstreeks een bericht sturen via WhatsApp.
Heb je vragen? Neem dan gerust ook via WhatsApp contact met hem op. Je kunt ook het onderstaande contactformulier gebruiken.
Over Taco
Als journalist was ik altijd gefascineerd door wat mensen beweegt. Waarom doen ze wat ze doen? Ik luisterde graag naar de verhalen van mensen uit alle lagen van de bevolking en ontdekte graag wat hen dreef. Onderweg vergat ik echter aandacht te besteden aan mijn eigen drijfveren.
Een scheiding, een ziekte en uiteindelijk een burn-out werden onverwachte leraren. Destijds kon ik de betekenis ervan niet zien, maar ze brachten me op een ander pad: eerst yoga, daarna Qi Gong en de traditionele Chinese geneeskunde, en uiteindelijk de beoefening van zazen.
Begin jaren 2000 nam ik deel aan een zenweekend onder leiding van Tenkei Roshi. Hij was kort daarvoor vanuit de Verenigde Staten teruggekeerd naar Nederland en zocht een plek om zijn onderricht voort te zetten. Het was mijn allereerste sesshin, een intensieve zenmeditatieretraite, die plaatsvond op de Tiltenberg. Ik herinner me dat ik het hele weekend flinke lichamelijke pijn had. Mijn knieën deden verschrikkelijk pijn, de pijn tussen mijn schouderbladen was bijna ondraaglijk en in mijn hoofd groeide de woede, omdat de jikido – de tijdwaarnemer – maar niet op de gong sloeg…
Toch gebeurde er iets diepgaands. Er viel iets op zijn plaats. Er waren momenten waarop de pijn helemaal verdwenen was. Er waren momenten van volledige innerlijke rust. Ik wilde die ervaring opnieuw beleven. Misschien was het wat soms ‘huwelijksreis-zen’ wordt genoemd: het gevoel van verwondering en enthousiasme dat een eerste kennismaking met zazen vaak met zich meebrengt. Hoe het ook was, ik wist dat ik door wilde gaan.
Toen ik vertrok, ontmoette ik een man met een hoed en een brede glimlach. Hij zei eenvoudigweg: ‘Tot later!’ Een paar maanden later bevond ik me in Zen River in Uithuizen, in het noorden van Nederland, waar Tenkei Roshi de Zen River-tempel had gesticht. Sindsdien ben ik steeds weer teruggekeerd om zazen te beoefenen op die prachtige plek, omringd door bijzondere mensen.
Tenkei Roshi werd in 2004 mijn formele leraar. In december 2005 ontving ik jukai, de ceremonie waarin je de boeddhistische leefregels aanvaardt. Jukai betekent dat je je ertoe verbindt volgens deze principes te leven: niet stelen, niet liegen, jezelf niet boven anderen verheffen door hen naar beneden te halen, en evenmin jezelf kleineren en anderen boven jezelf plaatsen. Het is een voortdurende oefening in integer, compassievol en bewust leven.
Je zou je kunnen afvragen: wat heeft zazen Taco gebracht? Is hij een beter mens geworden, of een meer ontspannen mens? Ik zou antwoorden: ‘Dat moet je maar aan mijn vrouw Ping vragen.’ Wil je haar antwoord weten? Ping zegt vaak grappend: ‘Jij zit voor niets.’
Ze heeft helemaal gelijk. Bij zazen zitten we inderdaad voor niets. We blijven doorgaan met de beoefening van het zitten, maar als je opstaat vanuit zazen, treed je de wereld anders tegemoet.